تفاوت IP44 و IP65 در میزان حفاظت بدنه چراغ در برابر ذرات و آب است. IP44 از ورود اجسام یک میلی متری و بزرگ تر و اثر زیان بار پاشش آب محافظت می کند؛ IP65 بدنه غباربند و مقاوم در آزمون جت آب دارد. هیچ کدام به تنهایی مجوز غوطه وری، کارواش یا نصب در هر نقطه حمام نیستند.
اگر برای حیاط، بالکن یا محیط مرطوب چراغ می خرید، عبارت «ضد آب» پاسخ کافی نیست. باید بدانید آب چگونه به چراغ می رسد، محل نصب چقدر در معرض گرد و خاک است و سازنده چه کاربردی را مجاز دانسته است. یک چراغ زیر سقف ایوان با چراغ کنار آبپاش باغ شرایط یکسانی ندارد. از طرف دیگر، آب بندی بدنه بدون حفاظت اتصال کابل، مجموعه را ایمن نمی کند. این راهنما روش خواندن کد IP و پرسش های درست پیش از انتخاب را توضیح می دهد؛ نه دستور سیم کشی و نه تایید ایمنی یک محل بدون بازدید. طراحی مدار و نصب تجهیزات در محیط مرطوب باید به برقکار واجد صلاحیت سپرده شود.
کد IP یک شیوه طبقه بندی حفاظت محفظه تجهیزات است که در استاندارد IEC 60529 تعریف شده است. این کد را باید رقم به رقم خواند؛ نه مانند یک عدد دو رقمی که بزرگ تر بودن آن همیشه به معنای بهتر بودن همه ویژگی ها باشد. در کدهای مورد بحث، رقم اول به ذرات جامد و رقم دوم به آب مربوط است. این طبقه بندی نتیجه آزمون های مشخص است، نه وعده مقاومت نامحدود در هر شرایط واقعی.
روی جعبه یا دیتاشیت، عبارت دقیق را جستجو کنید. گاهی مشخصات فقط به سطح جلویی چراغ اشاره دارند و پشت آن شرایط متفاوتی دارد. همچنین ممکن است منبع تغذیه، سنسور یا اتصال همراه، درجه حفاظت دیگری داشته باشد. اگر توضیح فروشنده مبهم است، از او بخواهید مشخص کند کدام بخش و کدام وضعیت نصب در مشخصات سازنده پوشش داده شده است.
عدد ۴ در ابتدای IP44 به حفاظت در برابر ورود اجسام جامد با اندازه معیار یک میلی متر مربوط است. این عدد را نباید «ضد گرد و غبار کامل» ترجمه کرد. عدد ۶ در ابتدای IP65 به غباربند بودن محفظه در آزمون مربوط اشاره دارد. بنابراین در یک محیط خاک آلود، تفاوت این دو فقط به آب خلاصه نمی شود. اندازه ذرات، محل قرارگیری چراغ و شرایط نگهداری هم باید در انتخاب دیده شوند.
عدد ۴ در جایگاه دوم به پاشش آب از جهت های مختلف مربوط است. عدد ۵ به آزمون جت آب از جهت های مختلف اشاره می کند. این تفاوت، دلیل اصلی توجه خریداران به IP65 در بعضی کاربردهای بیرونی است؛ اما فشار آب، دما و شرایط استفاده همچنان محدودیت دارند. جدول فنی Thorn درباره درجه حفاظت چراغ تفکیک ذرات، پاشش، جت و غوطه وری را نشان می دهد.
| معیار | IP44 | IP65 |
|---|---|---|
| رقم اول | حفاظت در برابر اجسام با معیار یک میلی متر | غباربند در آزمون مربوط |
| رقم دوم | حفاظت در برابر اثر زیان بار پاشش آب | حفاظت در آزمون جت آب |
| غوطه وری | از این کد قابل نتیجه گیری نیست | از این کد قابل نتیجه گیری نیست |
| شستشو با کارواش | مجوز محسوب نمی شود | مجوز محسوب نمی شود |
| روش انتخاب | تطبیق با شرایط محل و دستور سازنده | تطبیق با شرایط محل و دستور سازنده |
کاربرد این جدول مقایسه نوع حفاظت است، نه تعیین نسخه یکسان برای همه ساختمان ها. برای مثال، اگر محل در معرض تجمع آب است، پاسخ را نمی توان فقط با انتخاب IP65 پیدا کرد. باید احتمال غوطه وری، مسیر تخلیه آب و مناسب بودن محصول برای همان کاربرد بررسی شود. افزایش وات نیز هیچ جایگزینی برای حفاظت مناسب بدنه ندارد.
ابتدا محل واقعی نصب را توصیف کنید: آیا چراغ زیر سقف است؟ باران با باد به آن می رسد؟ آبپاش به بدنه یا کابل برخورد می کند؟ امکان جمع شدن آب وجود دارد؟ دستور سازنده باید این شرایط را پوشش دهد. راهنمای روشنایی فضای باز LEDVANCE میان حفاظت در برابر پاشش و مواجهه با جت آب تمایز می گذارد. از عبارت «زیر سقف» به تنهایی هم نمی توان نتیجه ای قطعی گرفت؛ بعضی ایوان ها از پهلو کاملا در معرض آب هستند.
یک مثال فرضی: چراغ کنار در ورودی زیر پیش آمدگی عمیق سقف قرار دارد، اما چراغ دوم روی دیوار باغ نزدیک آبپاش نصب می شود. انتخاب یک مدل برای هر دو محل فقط به دلیل هماهنگی ظاهر، تصمیم کافی نیست. برای محل دوم باید شرایط تماس با آب را جداگانه با مشخصات محصول سنجید. این مثال تجربه ثبت شده مشتری نیست؛ فقط شیوه درست طرح سوال پیش از خرید را نشان می دهد.
پس از روشن شدن نیاز حفاظتی، توان و پخش نور را انتخاب کنید. راهنمای انتخاب پروژکتور برای حیاط درباره این بخش تصمیم کمک می کند. در تفاوت لومن و وات نیز توضیح داده شده چرا مصرف برق به تنهایی معیار روشنایی نیست. مقاومت بدنه و کیفیت نور دو سوال مستقل هستند و باید هر دو پاسخ مشخص داشته باشند.
خیر. انتخاب چراغ حمام فقط با یک برچسب انجام نمی شود. موقعیت نسبت به دوش و وان، احتمال برخورد مستقیم آب، نوع تجهیزات و الزامات نصب اهمیت دارند. این مقاله حداقل قانونی ثابتی برای تمام نواحی حمام تعیین نمی کند؛ چنین تصمیمی باید بر اساس مقررات قابل اعمال و ارزیابی متخصص انجام شود. یک توصیه اینترنتی مربوط به کشور دیگر را هم نباید بدون بررسی به ساختمان خود تعمیم داد.
چراغی که برای محیط مرطوب معرفی شده ممکن است برای همه موقعیت ها مجاز نباشد. مشخصات محصول، دستور نصب و شرایط مدار باید کنار هم دیده شوند. برای آشنایی با معیارهای نور و بدنه، ویژگی های چراغ مناسب حمام و سرویس بهداشتی را بخوانید؛ اما آن راهنما نیز جای بازدید و نصب تخصصی را نمی گیرد. برای آزمایش ادعای ضد آب بودن، هرگز چراغ برق دار را خیس نکنید.
جت آب و فشار ناشی از قرار گرفتن زیر آب، دو وضعیت متفاوت هستند. وقتی روی محصول فقط IP65 نوشته شده، نباید از آن نتیجه گرفت که می توان چراغ را داخل حوض انداخت. برای تجهیزات زیر آب، محصول باید مشخصا برای آن کاربرد طراحی و تایید شده باشد و شرایط اعلام شده سازنده رعایت شود. وجود عدد بزرگ تر هم به تنهایی به معنای داشتن همه آزمون های دیگر نیست.
همچنین شستشو با آب داغ، مواد شوینده یا دستگاه پرفشار را نمی توان از آزمون معمول IP65 استنتاج کرد. برای تمیزکاری، دستور نگهداری خود چراغ ملاک است. اگر قرار است محوطه با تجهیزات شستشوی خاص نظافت شود، این موضوع را پیش از خرید مطرح کنید؛ نه پس از نصب. راهنمای محصول باید روش مجاز نظافت و محدودیت تماس با آب را روشن کند.
گاهی بدنه چراغ مناسب انتخاب می شود، اما آب از محل اتصال وارد مجموعه می شود. برای نمونه، در مشخصات رسمی یک مجموعه چراغ باغی LEDVANCE، درجه حفاظت چراغ و منبع تغذیه جداگانه اعلام شده است. این مثال نشان می دهد چرا نمی توان کد درج شده برای یک جزء را به کل سیستم نسبت داد. این محصول صرفا مثال فنی است و به عنوان کالای موجود شعاع لایت معرفی نمی شود.
پیش از نصب، از مجری بخواهید حفاظت جعبه اتصال، مسیر کابل و ورودی ها را نیز بررسی کند. پیچیدن چسب دور یک اتصال، تاییدیه حفاظت ایجاد نمی کند. سوراخ کاری یا تغییر بدنه هم می تواند وضعیت اولیه محصول را عوض کند. جزئیات اجرای اتصال را به فرد متخصص بسپارید و از دستکاری چراغ برای افزایش ظاهری مقاومت آن خودداری کنید. اگر بخار یا آب داخل بدنه دیده می شود، استفاده را ادامه ندهید و بررسی ایمن را درخواست کنید.
IP، شاخص نوردهی، بازده یا کیفیت رنگ نور نیست. همچنین مقاومت در برابر ضربه با شاخص دیگری مانند IK بررسی می شود. توضیح Schneider Electric درباره IP و IK این دو موضوع را از هم جدا می کند. برای محیط ساحلی، آفتاب شدید یا دمای نامتعارف نیز باید مناسب بودن جنس بدنه و محدوده کارکرد را جداگانه از سازنده پرسید.
بنابراین یک چراغ با درجه حفاظت بیشتر لزوما نور بهتر یا عمر طولانی تری در هر محیط ندارد. برای انتخاب روشنایی، به لومن، زاویه تابش، رنگ نور و قابلیت سرویس هم توجه کنید. در محل هایی که امکان ضربه یا خوردگی وجود دارد، فقط مقایسه IP44 و IP65 پرونده انتخاب را کامل نمی کند. خرید درست یعنی مشخصات با نیاز تطبیق داده شوند، نه اینکه فقط بزرگ ترین عدد روی جعبه انتخاب شود.
در فهرست فعلی فروشگاه، چراغ آبتین ۱۲ وات IP65 شعاع توس و چراغ آبتین ۲۰ وات IP65 شعاع توس با این درجه حفاظت در نام ثبت شده اند. صفحه مدل ۱۲ وات نیز IP65 را در توضیح معرفی محصول ذکر می کند. این اطلاعات، معرفی فروشگاهی هستند؛ پیش از سفارش، کد مدل و درجه حفاظت روی بسته یا پلاک همان کالای تحویلی و دستور نصب را با فروشنده تطبیق دهید. صرفا از نام محصول نمی توان مجوز نصب در تمام نواحی مرطوب را نتیجه گرفت.
برای دیدن گزینه های دیگر به دسته تجهیزات روشنایی مراجعه کنید. اگر به نور متمرکز محوطه نیاز دارید، مدل های پروژکتور را بررسی کنید، اما درجه حفاظت هر مدل را جداگانه بپرسید. در برخی صفحات فهرست فعلی، اطلاعات کامل حفاظتی درج نشده است؛ نبود اطلاعات را نباید به معنای داشتن یک درجه حفاظت خاص تفسیر کرد.
نوع حفاظت در برابر ذرات و آب متفاوت است؛ یکی پاشش آب و دیگری آزمون جت آب و غباربندی را پوشش می دهد.
خیر. حفاظت در برابر اجسام با معیار یک میلی متر را نباید با غباربند بودن یکسان دانست.
خیر؛ این کد به تنهایی تایید غوطه وری نیست. برای کاربرد زیر آب باید محصول تخصصی و مشخصات مناسب همان کاربرد انتخاب شود.
نسخه یکسانی وجود ندارد. میزان مواجهه با آب، محل نصب و کاربرد مجاز سازنده باید بررسی شود.
این نتیجه از کد قابل برداشت نیست. فقط روش نظافت مجاز سازنده را رعایت کنید.
خیر. حفاظت محفظه با میزان نور متفاوت است؛ روشنایی را با مشخصات نوری مقایسه کنید.
خیر. کد دقیق، مدل، کاربرد مجاز و دستور نصب را بخواهید تا عبارت تبلیغاتی جای مشخصات فنی ننشیند.
بله. چراغ، منبع تغذیه و اتصال ممکن است شرایط متفاوتی داشته باشند و هر جزء باید برای محل خود مناسب باشد.
خیر. تصاویر به صورت تصویرسازی آموزشی تولید شده اند و عکس کالای قابل سفارش یا نتیجه آزمون واقعی نیستند.
به بدنه یا اتصال خیس دست نزنید. استفاده را متوقف کنید و قطع ایمن برق و بررسی را به فرد متخصص بسپارید.
برای انتخاب میان IP44 و IP65، ابتدا نوع مواجهه با ذرات و آب را روشن کنید؛ سپس مشخصات کل مجموعه را بخوانید. اگر درباره محل نصب تردید دارید، عکس محل، وضعیت سقف و احتمال تماس با آب را برای مشاوره با کارشناسان شعاع لایت آماده کنید و تایید نهایی نصب را از متخصص بگیرید. انتخاب درست با شناخت شرایط شروع می شود، نه با تکیه بر عبارت کلی ضد آب.
