لومن چیست؟ لومن (lm) واحد اندازه گیری شار نوری است و مقدار کل نور مرئی تولیدشده توسط لامپ را نشان می دهد. وات میزان مصرف برق را مشخص می کند، نه روشنایی. برای انتخاب لامپ LED بهتر است ابتدا لومن مورد نیاز را بررسی کنید و سپس میان مدل های با نور مشابه، توان مصرفی، رنگ نور و زاویه پخش را مقایسه کنید.
اگر تا امروز لامپ را فقط با عدد وات می خریدید، طبیعی است که انتخاب LED گیج کننده باشد. در لامپ های قدیمی توان بیشتر اغلب با نور بیشتر همراه بود، اما در LED دو محصول هم توان می توانند به دلیل تفاوت تراشه، درایور، دما و کیفیت ساخت نور متفاوتی داشته باشند. عدد لومن راه بهتری برای مقایسه روشنایی است، هرچند به تنهایی نمی گوید نور دقیقا کجا می افتد یا در یک اتاق چگونه دیده می شود. در این راهنما تفاوت لومن، وات و لوکس را با مثال توضیح می دهیم و نشان می دهیم چرا عبارت «هر وات LED چند لومن است» یک پاسخ ثابت برای همه مدل ها ندارد.
لومن واحد اندازه گیری شار نوری است و مقدار کل نور مرئی تولیدشده توسط منبع نور را نشان می دهد. روی بسته بندی ممکن است آن را با lm یا عبارت شار نوری ببینید. برای نمونه، اگر دو لامپ شرایط اندازه گیری مشابهی داشته باشند، مدلی با ۱۲۰۰ لومن در مجموع نور بیشتری از مدل ۸۰۰ لومن تولید می کند. این عدد به شما کمک می کند روشنایی را از مصرف برق جدا کنید. راهنمای ENERGY STAR برای سنجش روشنایی نیز خرید بر اساس لومن و سپس مقایسه وات را توصیه می کند.
اما لومن «شدت نور روی میز» نیست. اگر یک چراغ نور را در زاویه باریک متمرکز کند، سطح کوچک تری را روشن تر نشان می دهد؛ چراغی با همان لومن و پخش گسترده ممکن است نور نرم تری در اتاق ایجاد کند. ارتفاع نصب، شید یا حباب، رنگ دیوار و فاصله تا سطح کار هم بر نتیجه اثر دارند. بنابراین هنگام انتخاب چراغ و لامپ از فروشگاه شعاع لایت، عدد لومن را کنار شکل و محل نصب بخوانید.
وات مقدار انرژی مصرفی در واحد زمان را بیان می کند. لامپ ۱۲ وات، در شرایط نامی، توان الکتریکی حدود ۱۲ وات می گیرد؛ این عدد به تنهایی میزان نور را تعیین نمی کند. لومن خروجی نور است. اگر یک لامپ ۱۰۰۰ لومن با توان ۱۰ وات و دیگری همان ۱۰۰۰ لومن با توان ۱۲ وات داشته باشد، اولی از نظر نور تولیدی به ازای توان مصرفی بازده بیشتری دارد؛ البته کیفیت رنگ، پخش نور، دوام و سازگاری با چراغ را نیز باید مقایسه کرد.
| شاخص | چه چیزی را می سنجد؟ | واحد | کاربرد در خرید |
|---|---|---|---|
| شار نوری | کل نور مرئی خروجی | لومن (lm) | مقایسه مقدار نور لامپ ها |
| توان ورودی | نرخ مصرف برق | وات (W) | مقایسه مصرف انرژی |
| بازده نوری | نور خروجی نسبت به توان | لومن بر وات (lm/W) | مقایسه کارایی مدل های هم رده |
| روشنایی سطح | نور رسیده به هر متر مربع سطح | لوکس (lx) | بررسی نور میز، کف یا محیط کار |
در راهنمای جایگزینی لامپ رشته ای با LED جدول تبدیل توان قدیمی را می بینید. آن جدول نقطه شروع است، نه تضمین نور یکسان برای هر مدل. وزارت انرژی آمریکا نیز در راهنمای خرید لامپ کم مصرف برای یک خروجی نوری مشخص، بازه توان LED را ارائه می کند، زیرا کارایی محصولات یکسان نیست.
برای محاسبه، لومن درج شده روی مشخصات معتبر را بر توان مصرفی همان محصول تقسیم کنید: بازده نوری = لومن ÷ وات. فرض کنید برچسب لامپی ۹۰۰ لومن و ۹ وات را نشان می دهد؛ بازده اعلامی آن ۱۰۰ لومن بر وات است. برای لامپ دیگر با ۱۲۰۰ لومن و ۱۲ وات نیز همین بازده به دست می آید. این مثال ها آموزشی هستند و مشخصات محصولات شعاع لایت محسوب نمی شوند.
عکس محاسبه هم ممکن است: اگر بازده اندازه گیری شده و توان را بدانید، می توانید لومن تقریبی را از ضرب آنها برآورد کنید. اما هیچ عدد واحدی برای «هر وات LED» وجود ندارد. دمای رنگ، کیفیت منبع نور، پوشش حبابی، گرمای کارکرد و روش آزمون می توانند خروجی نهایی را تغییر دهند. اگر فروشنده فقط وات را نوشته و لومن را ننوشته است، لومن دقیق را از روی توان حدس نزنید؛ تصویر بسته بندی یا برگه فنی همان مدل و همان رنگ نور را بخواهید.
این اعداد از جدول راهنمای ENERGY STAR برای جایگزینی لامپ رشته ای گرفته شده اند و مقدار لومن حداقل راهنما هستند؛ توان LED هر محصول باید از برچسب خودش خوانده شود.
| لامپ رشته ای قدیمی | روشنایی راهنما | نکته انتخاب LED |
|---|---|---|
| ۴۰ وات | حدود ۴۵۰ لومن | مدلی با دست کم این خروجی بررسی کنید |
| ۶۰ وات | حدود ۸۰۰ لومن | رنگ نور و زاویه پخش را هم بسنجید |
| ۷۵ وات | حدود ۱۱۰۰ لومن | توان LED را از روی برچسب همان مدل بخوانید |
| ۱۰۰ وات | حدود ۱۶۰۰ لومن | ابعاد و تهویه چراغ را بررسی کنید |
لومن درباره کل نور خارج شده از لامپ صحبت می کند؛ لوکس درباره نور رسیده به یک سطح. به زبان ساده، یک لوکس برابر یک لومن بر متر مربع است، اما فقط در حالتی که آن مقدار نور واقعا و به طور یکنواخت به همان سطح برسد. در اتاق واقعی بخشی از نور به سقف، دیوار، حباب یا خارج از سطح مورد نظر می رود. به همین دلیل تقسیم ساده لومن لامپ بر مساحت اتاق معمولا لوکس واقعی روی میز را به دست نمی دهد.
برای مثال، دو چراغ با لومن برابر را در نظر بگیرید: یکی نور متمرکز روی میز می تاباند و دیگری نور گسترده به اطراف. مجموع شار نوری ممکن است مشابه باشد، اما لوکس روی میز یکسان نیست. برای برآورد تعداد چراغ و چیدمان، راهنمای محاسبه روشنایی فضا را نیز ببینید و در کار دقیق از اندازه گیری یا طراحی روشنایی کمک بگیرید.
پاسخ به کاربری فضا، اندازه، ارتفاع سقف، رنگ سطوح، نور روز، جهت تابش و تعداد چراغ بستگی دارد. نور عمومی پذیرایی با نور متمرکز مطالعه یک مسئله نیست. برای شروع، محل استفاده را مشخص کنید: آیا نور کلی می خواهید، سطح کار را روشن می کنید یا یک نقطه تزئینی را برجسته می سازید؟ سپس تعداد و محل چراغ ها را بررسی کنید. انتخاب یک لامپ بسیار پرنور در وسط اتاق لزوما جای چیدمان چند چراغ مناسب را نمی گیرد.
اگر پنل سقفی می خرید، راهنمای انتخاب توان پنل سقفی برای هر فضا را کنار مشخصات لومن پنل بخوانید. برای مقایسه شکل و توان، صفحه پنل لایت صدفی ۶۵ وات ۶۰×۶۰ یک نمونه واقعی از پنل فروشگاه است؛ مقدار لومن نهایی را از برچسب فنی همان محصول استعلام کنید.
حباب مات نور را پخش می کند، رفلکتور نور را به جهت خاصی می فرستد و شید بخشی از نور را می گیرد. پس یک عدد لومن مشابه می تواند تجربه متفاوتی بسازد. در چراغ بسته، اندازه بدنه و امکان دفع حرارت هم مهم است. اگر لامپ قرار است داخل قاب یا حباب کاملا بسته کار کند، سازگاری آن را در مشخصات سازنده بررسی کنید.
آفتابی، طبیعی و سفید به ظاهر نور مربوط اند و واحد آنها معمولا کلوین است؛ این اصطلاحات جای لومن را نمی گیرند. شاخص نمود رنگ یا CRI نیز نشان می دهد رنگ اشیا زیر نور چگونه بازنمایی می شود. راهنمای تفاوت نور سفید، آفتابی و نچرال به انتخاب رنگ نور کمک می کند. برای خرید، لومن و رنگ نور را دو پرسش جداگانه بدانید.
نور خروجی LED ممکن است با کارکرد و افزایش دما کاهش یابد. عدد بسته بندی معمولا درباره شرایط آزمون یا ابتدای عمر محصول است و نباید آن را تضمین روشنایی ثابت تا پایان عمر تعبیر کرد. برای نشانه های افت نور و علت های رایج، راهنمای کم نور شدن لامپ LED را بخوانید.
برای دیدن گزینه های واقعی، لامپ حبابی ۱۲ وات E27 پارس شعاع توس و مدل حبابی ۱۵ وات E27 را از نظر توان، ابعاد و رنگ موجود مقایسه کنید. صفحه های این دو محصول در زمان نگارش عدد لومن قابل اتکایی برای مقایسه مستقیم ارائه نمی کنند؛ از روی ۱۲ و ۱۵ وات به تنهایی نتیجه نگیرید کدام برای فضای شما مناسب تر است.
خیر. نور باید با کاربری، محل نصب و پخش چراغ هماهنگ باشد؛ نور بیش از نیاز می تواند آزاردهنده باشد.
در دو لامپ LED متفاوت لزوما نه. وات مصرف برق را نشان می دهد و برای روشنایی باید لومن همان مدل را بخوانید.
عدد ثابت ندارد. لومن واقعی محصول را بر وات درج شده تقسیم کنید تا بازده همان مدل به دست آید.
در جدول جایگزینی، حدود نور یک لامپ رشته ای ۶۰ وات است؛ وات LED بسته به کارایی مدل تغییر می کند.
خیر. لومن کل شار نوری است، اما لوکس نور رسیده به واحد سطح را بیان می کند.
فقط با دانستن بازده معتبر همان محصول می توان برآورد کرد. تبدیل ثابت برای همه لامپ ها دقیق نیست.
خیر. آفتابی ظاهر رنگ نور را توصیف می کند؛ لومن خروجی نور است و باید جداگانه اعلام شود.
خیر. محل چراغ، نور رسیده به صفحه، بازتاب و خیرگی نیز اهمیت دارند.
تصویر جعبه یا برگه فنی همان مدل و رنگ نور را از فروشنده بخواهید؛ عدد را از روی وات حدس نزنید.
لزومی ندارد. زاویه تابش، حباب، ارتفاع نصب و بازتاب سطوح نور دیده شده را تغییر می دهند.
پاسخ کوتاه به «لومن چیست» این است: لومن مقدار کل نور مرئی لامپ را نشان می دهد، در حالی که وات مصرف برق آن است. ابتدا نیاز روشنایی و محل نصب را مشخص کنید؛ سپس لومن، زاویه پخش، رنگ نور و ابعاد چراغ را بررسی کنید؛ و بعد اطلاعات درج شده روی محصول را بخوانید و بین گزینه های هم نور، وات و کیفیت ساخت را مقایسه کنید. اگر مشخصات لومن یک مدل در فروشگاه کامل نیست، از پشتیبانی شعاع لایت درباره برچسب فنی همان محصول بپرسید تا انتخاب شما بر داده واقعی تکیه کند.
