بله، از نظر فیزیکی می‌توان یک چندراهی برق را به چندراهی دیگر وصل کرد، اما این کار ایمن نیست و توصیه نمی‌شود. اتصال زنجیره‌ای چندراهی‌ها می‌تواند باعث اضافه‌بار، داغ شدن سیم و دوشاخه، افزایش خطر آتش‌سوزی و آسیب به وسایل برقی شود. راه‌حل درست، استفاده از چندراهی استاندارد با ظرفیت مناسب یا نصب پریز مجزاست.
دلیل خطرناک بودن وصل کردن چندراهی به چندراهی این است که تعداد خروجی‌های بیشتر، به معنای افزایش ظرفیت واقعی مدار برق نیست. تمام وسایلی که به چندراهی دوم متصل می‌شوند همچنان جریان خود را از سیم، دوشاخه و پریز چندراهی اول دریافت می‌کنند. اگر مجموع توان مصرفی دستگاه‌ها از ظرفیت مجاز چندراهی، پریز یا مدار بیشتر شود، اتصالات می‌توانند بیش از حد گرم شوند و احتمال آسیب به عایق سیم، ذوب شدن قطعات پلاستیکی یا آتش‌سوزی افزایش پیدا کند. این خطر هنگام اتصال وسایل پرمصرف مانند بخاری برقی، اتو، کتری برقی یا تجهیزات گرمایشی بیشتر می‌شود. راهکار مطمئن‌تر، استفاده از یک چندراهی استاندارد با تعداد خروجی و ظرفیت مناسب یا افزایش پریزهای دیواری توسط برقکار متخصص است.
از نظر فنی، اتصال یک چندراهی برق به چندراهی دیگر که در اصطلاح به آن اتصال زنجیره ای یا Daisy Chaining گفته می شود، از نظر فیزیکی قابل انجام است و دوشاخه چندراهی دوم به راحتی در یکی از پریزهای چندراهی اول جا می گیرد. اما امکان فیزیکی به معنای ایمن بودن این کار نیست. اکثر سازندگان چندراهی و محافظ برق، این نوع اتصال را به شدت منع می کنند زیرا هر چندراهی برای تحمل جریان مشخصی طراحی شده و اتصال زنجیره ای باعث می شود جریان عبوری از حد مجاز فراتر رود.
وقتی دو یا چند چندراهی به صورت زنجیره ای به هم وصل می شوند، مجموع توان وسایلی که می توان به آنها متصل کرد به شدت افزایش می یابد، در حالی که سیم و پریز اصلی دیواری برای تحمل چنین باری طراحی نشده است. این اضافه بار می تواند باعث گرم شدن بیش از حد سیم ها، ذوب شدن روکش عایق و در نهایت بروز اتصالی شود.
یکی از جدی ترین خطرات اتصال زنجیره ای چندراهی برق، افزایش احتمال آتش سوزی است. بسیاری از حوادث آتش سوزی در منازل با منشا برقی، دقیقا از همین نوع اتصالات نادرست و اضافه بار روی چندراهی ها آغاز شده اند. حرارت تولید شده در محل اتصال دوشاخه ها می تواند به مرور زمان باعث آسیب دیدن پلاستیک محافظ و جرقه زدن شود.
هر چه فاصله جریان برق تا مقصد نهایی بیشتر شود و از چندین اتصال زنجیره ای عبور کند، افت ولتاژ محسوس تری رخ می دهد. این افت ولتاژ برای وسایل حساسی مانند کامپیوتر، تلویزیون و شارژرهای موبایل می تواند مشکل ساز باشد و در بلندمدت به آسیب دیدن قطعات داخلی این وسایل منجر شود.
در چندراهی های ارت دار، سیستم ارتینگ برای هدایت جریان نشتی به زمین طراحی شده است. زمانی که چند چندراهی به صورت زنجیره ای به هم وصل می شوند، این مسیر ارت ممکن است به درستی حفظ نشود یا مقاومت آن افزایش یابد، که در صورت بروز اتصالی، خطر برق گرفتگی برای افراد را بسیار بالا می برد. برای آشنایی بیشتر با اهمیت این سیستم می توانید مطلب چندراهی برق ارت دار چیست و چه کاربردی دارد را مطالعه کنید.
در بسیاری از خانه ها و مغازه ها، تعداد پریزهای دیواری کافی نیست و کاربران برای تامین برق وسایل بیشتر، ساده ترین راه یعنی وصل کردن یک چندراهی به چندراهی دیگر را انتخاب می کنند. این مشکل به خصوص در ساختمان های قدیمی که تعداد پریزها محدود است یا در محیط های اداری و کارگاهی که تجهیزات الکترونیکی زیادی استفاده می شود، بیشتر دیده می شود. با این حال راه حل درست، افزایش تعداد پریز به روش استاندارد یا استفاده از یک چندراهی با تعداد خروجی بیشتر است، نه زنجیره کردن چند چندراهی به یکدیگر.
| مورد بررسی | اتصال زنجیره ای دو چندراهی | روش صحیح و ایمن |
|---|---|---|
| ظرفیت جریان | فراتر از حد مجاز پریز و سیم اصلی | متناسب با ظرفیت مجاز پریز دیواری |
| خطر آتش سوزی | بالا به دلیل گرم شدن اتصالات | پایین در صورت رعایت استاندارد |
| سیستم ارت | ممکن است قطع یا ضعیف شود | حفظ می شود در صورت استفاده از تجهیز استاندارد |
| افت ولتاژ | محسوس و مشکل ساز برای وسایل حساس | حداقل و قابل کنترل |
| هزینه اولیه | پایین اما پرخطر | کمی بیشتر اما ایمن و مطمئن |
خوشبختانه برای رفع کمبود پریز برق، راهکارهای ایمن و استاندارد متعددی وجود دارد که نیازی به اتصال زنجیره ای چندراهی ها ندارد.
برای انتخاب محافظ مناسب با ظرفیت درست، مطالعه راهنمای محافظ برق چند وات و چند آمپر بخریم نیز می تواند کمک کننده باشد.
برخی وسایل به دلیل مصرف بالای جریان، هرگز نباید در کنار هم روی یک چندراهی و به خصوص در حالت زنجیره ای قرار بگیرند.
برای اطلاعات بیشتر درباره وسایلی که اصلا نباید به چندراهی معمولی وصل شوند، پیشنهاد می شود مطلب چه وسایلی را نباید به چند راهی برق وصل کنیم را نیز مطالعه کنید.
یکی از نکاتی که در این میان اهمیت دارد، تفاوت چندراهی برق ساده با محافظ برق است. محافظ برق علاوه بر تامین چند خروجی، دارای مدار حفاظتی در برابر نوسان و اضافه بار نیز هست، در حالی که چندراهی معمولی چنین قابلیتی ندارد. به همین دلیل برای وسایل حساس و پرمصرف، استفاده از محافظ برق به جای چندراهی ساده و به خصوص به جای اتصال زنجیره ای چندراهی ها توصیه می شود. برای آشنایی کامل تر با این تفاوت می توانید مطلب تفاوت محافظ برق و چندراهی برق در چیست را بررسی کنید.
از نظر فیزیکی بله، اما اتصال زنجیره‌ای چندراهی‌ها به دلیل افزایش احتمال اضافه‌بار و داغ شدن اتصالات، روش ایمنی محسوب نمی‌شود.
زیرا تمام وسایل متصل به هر دو چندراهی، جریان برق خود را از یک مسیر مشترک دریافت می‌کنند و ممکن است مجموع مصرف از ظرفیت مجاز سیم، پریز یا چندراهی بیشتر شود.
بهتر است محافظ برق یا چندراهی مستقیماً به پریز دیواری متصل شود. اتصال چند تجهیز توزیع برق به یکدیگر می‌تواند کنترل بار مصرفی را دشوارتر کند.
خیر، اما احتمال اضافه‌بار، گرم شدن محل اتصال و ایجاد خطر آتش‌سوزی را افزایش می‌دهد؛ به‌خصوص زمانی که وسایل پرمصرف به آنها متصل باشند.
وسایل پرمصرف مانند بخاری برقی، کتری برقی، اتو، برخی تجهیزات سرمایشی و گرمایشی و دستگاه‌هایی با جریان راه‌اندازی بالا بهتر است به پریز و مدار مناسب متصل شوند.
داغ شدن بدنه یا دوشاخه، بوی سوختگی، تغییر رنگ پلاستیک، قطع شدن فیوز یا جرقه از مهم‌ترین نشانه‌های اضافه‌بار یا وجود مشکل در چندراهی هستند.
ظرفیت هر چندراهی روی بدنه یا مشخصات فنی آن با آمپر یا توان مجاز درج می‌شود. مجموع توان دستگاه‌های متصل نباید از ظرفیت اعلام‌شده بیشتر شود.
در صورت وجود سیستم ارت استاندارد در ساختمان، چندراهی ارت‌دار می‌تواند حفاظت بیشتری در برابر برخی جریان‌های نشتی ایجاد کند، اما ارت داشتن مجوزی برای اضافه‌بار یا اتصال زنجیره‌ای نیست.
می‌توان از یک چندراهی استاندارد با خروجی کافی استفاده کرد، بار مصرفی را بین چند پریز مستقل تقسیم کرد یا از برقکار متخصص برای نصب پریزهای جدید کمک گرفت.
وجود فیوز یا سیستم حفاظتی مفید است، اما اتصال زنجیره‌ای چندراهی‌ها را به یک روش استاندارد تبدیل نمی‌کند. بهتر است هر چندراهی مستقیماً به پریز مناسب متصل شود.
وصل کردن یک چندراهی برق به چندراهی دیگر ممکن است در ظاهر راه‌حل ساده‌ای برای کمبود پریز باشد، اما تعداد پریزهای بیشتر به معنای افزایش ظرفیت مدار برق نیست. در اتصال زنجیره‌ای، تمام وسایل از یک مسیر مشترک تغذیه می‌شوند و در صورت افزایش مصرف، احتمال داغ شدن سیم‌ها و اتصالات، اضافه‌بار و بروز مشکلات ایمنی بیشتر می‌شود.
برای استفاده ایمن، بهتر است ظرفیت چندراهی را با مجموع توان وسایل متصل هماهنگ کنید، وسایل پرمصرف را روی یک چندراهی تجمیع نکنید و از تجهیزات برق استاندارد و متناسب با نوع مصرف استفاده کنید.
اگر برای انتخاب چندراهی یا محافظ برق مناسب، محاسبه ظرفیت مورد نیاز یا انتخاب مدل متناسب با تجهیزات خود نیاز به راهنمایی دارید، می‌توانید از کارشناسان ما مشاوره تخصصی دریافت کنید تا گزینه مناسب‌تری برای شرایط مصرف شما پیشنهاد شود.
