کابل افشان کابلی است که هادی هر رشته آن از تعداد زیادی مفتول مسی نازک ساخته می شود؛ به همین دلیل نسبت به کابل مفتولی انعطاف بیشتری دارد و برای اتصال وسایل، کابل رابط، تجهیزات متحرک و مسیرهایی که خم می شوند مناسب است. برای انتخاب سایز کابل افشان باید توان و جریان مصرف کننده، تعداد رشته، طول مسیر، روش نصب، دمای محیط و حفاظت مدار را همزمان بررسی کرد.
عبارت هایی مانند ۲×۱٫۵ یا ۳×۲٫۵ دو اطلاعات جداگانه می دهند: عدد اول تعداد رشته های عایق شده داخل روکش و عدد دوم سطح مقطع نامی هر هادی بر حسب میلی متر مربع است. بزرگ تر بودن سطح مقطع معمولا مقاومت الکتریکی و افت ولتاژ را کاهش می دهد، اما به تنهایی انتخاب درست را تضمین نمی کند. ظرفیت عبور جریان کابل به جنس هادی و عایق، دمای محیط، تجمع کابل ها، عبور از لوله یا هوای آزاد، طول مسیر و شرایط بار بستگی دارد.
استاندارد IEC 60364-5-52 نیز انتخاب سیم کشی را به روش نصب و افت ولتاژ مرتبط می کند؛ بنابراین جدول های عمومی فقط نقطه شروع هستند و طراحی مدار ثابت باید توسط برقکار دارای صلاحیت انجام شود.
هادی کابل افشان از رشته های مسی باریک تشکیل می شود که کنار هم سطح مقطع مورد نیاز را می سازند. مجموعه هادی ها ابتدا عایق می شوند و سپس یک روکش بیرونی از آن ها در برابر سایش و تماس های معمول محافظت می کند. همین ساختار چند رشته ای سبب می شود کابل هنگام خم شدن، جابه جایی یا نصب در مسیرهای پرپیچ نسبت به هادی مفتولی خشک تر رفتار نکند.
در گفتار روزمره گاهی «سیم افشان» و «کابل افشان» به جای هم استفاده می شوند، اما سیم معمولا یک هادی عایق شده است و کابل دو یا چند رشته عایق شده را زیر یک روکش مشترک دارد. کابل افشان خانگی با کابل مخصوص نصب دائم، کابل صنعتی، کابل مقاوم در برابر روغن یا کابل فضای باز نیز یکسان نیست. نوشته روی بدنه، ولتاژ نامی، نوع عایق، استاندارد سازنده و دامنه کاربرد باید پیش از خرید خوانده شود.
| نشانه نمونه | معنا | نکته انتخاب |
|---|---|---|
| ۲×۱٫۵ | دو رشته، هر رشته با سطح مقطع نامی ۱٫۵ میلی متر مربع | فاقد رشته حفاظتی مجزا است؛ مناسب بودن آن به کلاس حفاظتی وسیله و طراحی مدار بستگی دارد. |
| ۳×۱٫۵ | سه رشته ۱٫۵ میلی متر مربع | در بسیاری از کاربردها رشته سوم برای هادی حفاظتی در نظر گرفته می شود؛ رنگ بندی و نقشه باید کنترل شود. |
| ۳×۲٫۵ | سه رشته ۲٫۵ میلی متر مربع | سطح مقطع بیشتر است، اما فیوز، نوع نصب و جریان مجاز کابل باید با هم هماهنگ باشند. |
| NYMHY | نام گذاری رایج یک خانواده کابل افشان با عایق و روکش پلیمری | جزئیات دقیق را از دیتاشیت همان سازنده بخوانید؛ تنها به حروف روی عنوان فروشگاه اکتفا نکنید. |
سطح مقطع با قطر ظاهری کابل یکی نیست. روکش، ضخامت عایق و تعداد رشته ها قطر بیرونی را تغییر می دهند. همچنین عدد ۱٫۵ یا ۲٫۵ مساحت نامی هادی است، نه قطر آن. بریدن کابل و اندازه گیری یک تار مسی با خط کش روش معتبری برای تشخیص سطح مقطع نیست؛ وزن هادی، ساختار رشته ها و مشخصات فنی سازنده باید با نشان گذاری محصول تطبیق داده شود.
کابل دو رشته برای مدارهایی به کار می رود که به دو هادی نیاز دارند و اتصال حفاظتی جداگانه برای آن ها تعریف نشده است؛ برای نمونه برخی وسایل کلاس دو که بدنه عایق مضاعف دارند. دو رشته بودن به معنی مناسب بودن برای هر وسیله بدون ارت نیست. اگر بدنه فلزی یا ترمینال حفاظتی وجود دارد، حذف رشته ارت خطرناک است و نباید با حدس انجام شود.
محصول کابل افشان ۲ رشته ۲×۱٫۵ سیمپود نمونه ای از ساختار دو رشته در فروشگاه است؛ صفحه محصول فعلا مشخصات کامل ظرفیت جریان و نوع نصب را درج نکرده و این اطلاعات باید پیش از سفارش استعلام شود.
در مدار تک فاز، سه رشته معمولا برای فاز، نول و هادی حفاظتی استفاده می شوند. رنگ سبز و زرد باید فقط برای هادی حفاظتی باشد و نباید به جای فاز یا نول استفاده شود. برای وسایلی که اتصال زمین نیاز دارند، سه رشته بودن یک مزیت بنیادی است، اما وجود رشته سوم به تنهایی ثابت نمی کند که ارت ساختمان سالم است. پیوستگی و کیفیت سیستم اتصال زمین باید جداگانه آزموده شود.
برای مقایسه اندازه های موجود می توانید صفحه کابل افشان ۳ رشته ۳×۱٫۵ سیمپود و کابل افشان ۳ رشته ۳×۲٫۵ سیمپود را ببینید. این لینک ها برای مشاهده کالا هستند، نه توصیه قطعی برای یک مدار مشخص.
توان نامی همه مصرف کننده هایی را که ممکن است همزمان کار کنند یادداشت کنید. برای بار تک فاز، تقسیم ساده توان بر ولتاژ می تواند یک برآورد اولیه از جریان بدهد، اما موتور، کمپرسور، منبع تغذیه و بارهای الکترونیکی ممکن است جریان راه اندازی، ضریب توان یا شکل موج متفاوت داشته باشند. به همین دلیل انتخاب صرفا با فرمول ساده برای همه وسایل کافی نیست.
هرچه مسیر طولانی تر باشد، مقاومت رفت و برگشت بیشتر و افت ولتاژ قابل توجه تر می شود. کابلی که برای یک رابط کوتاه مناسب است ممکن است در طول زیاد، حتی بدون عبور از جریان ظاهرا بالا، افت ولتاژ نامطلوب ایجاد کند. برای قرقره کابل نیز ظرفیت اعلام شده در حالت باز با حالت جمع شده یکسان فرض نمی شود؛ تجمع گرما در حلقه های کابل می تواند شرایط را سخت تر کند.
کابل در هوای آزاد بهتر از کابل فشرده در لوله، کانال بسته یا کنار چند کابل دیگر گرما را دفع می کند. دمای محیط بالا، تابش خورشید، مجاورت با منبع گرما و تجمع چند مدار، ظرفیت قابل استفاده را کاهش می دهند. IEC 60287 محاسبه جریان مجاز را تابع ساختمان کابل و شرایط پیرامون می داند؛ پس یک عدد واحد برای همه نصب ها درست نیست.
فیوز یا کلید مینیاتوری باید پیش از آن که کابل در اثر اضافه بار بیش از حد گرم شود مدار را قطع کند. بزرگ کردن فیوز برای جلوگیری از قطع شدن مکرر، بدون بررسی سطح مقطع و مدار، راه حل ایمن نیست. اگر پریز یا اتصال گرم می شود، راهنمای علت داغ شدن دوشاخه و پریز را بخوانید و تا رفع عیب از مدار استفاده نکنید.
کابل ۲٫۵ میلی متر مربع هادی بزرگ تری از ۱٫۵ دارد و در شرایط یکسان مقاومت کمتری ایجاد می کند، اما این جمله مجوز استفاده آن برای هر بار یا هر فیوز نیست. کاربرد نهایی باید با مقررات برق ساختمان، دیتاشیت کابل، طول و روش نصب هماهنگ شود. کابل ۱٫۵ معمولا انعطاف پذیرتر و سبک تر است؛ کابل ۲٫۵ برای یک طول برابر مس بیشتری دارد و ممکن است برای جریان یا افت ولتاژ بیشتر انتخاب شود. تصمیم درست از محاسبه به دست می آید، نه از قاعده «هرچه ضخیم تر بهتر».
اگر هدف ساخت یا انتخاب کابل رابط است، ظرفیت پریز، دوشاخه، ترمینال و چندراهی نیز باید کمتر از ظرفیت لازم نباشد. ضعیف ترین قطعه محدودیت مجموعه را تعیین می کند. مقاله چندراهی برق چند آمپر بخریم این هماهنگی را برای چندراهی توضیح می دهد. همچنین فهرست وسایلی که نباید به چندراهی وصل شوند برای جلوگیری از بارگذاری نامناسب مفید است.
برای دیدن اندازه های موجود به فروشگاه شعاع لایت مراجعه کنید. اگر مشخصات پروژه، طول مسیر یا نوع مصرف کننده را نمی دانید، پیش از خرید از طریق تماس با شعاع لایت اطلاعات محصول را استعلام کنید. برای مدار ثابت، توان بالا یا محیط مرطوب، تایید برقکار جایگزین راهنمای اینترنتی نیست.
هادی کابل افشان از رشته های مسی باریک تشکیل می شود که کنار هم سطح مقطع مورد نیاز را می سازند. مجموعه هادی ها ابتدا عایق می شوند و سپس یک روکش بیرونی از آن ها در برابر سایش و تماس های معمول محافظت می کند
به نوع کابل، مقررات محلی، روش نصب و ترمینال ها بستگی دارد. هر کابل انعطاف پذیری برای دفن، عبور دائمی در لوله یا فضای باز تایید نشده است.
هیچ کدام مطلقا بهتر نیست. افشان برای انعطاف و حرکت مناسب تر است؛ مفتولی در برخی نصب های ثابت و ترمینال ها انتخاب رایج تری است. کاربرد و استاندارد تصمیم می گیرند.
یعنی کابل سه رشته عایق شده دارد و سطح مقطع نامی هادی هر رشته ۲٫۵ میلی متر مربع است.
در شرایط یکسان معمولا ظرفیت بیشتری دارد، اما مقدار قابل استفاده به عایق، دما، روش نصب، تجمع کابل ها و حفاظت مدار وابسته است.
اگر وسیله اتصال حفاظتی دارد، کابل و همه اتصالات مسیر باید ارت را پیوسته منتقل کنند. فقط وسایل مناسب کلاس دو ممکن است از کابل دو رشته استفاده کنند.
اضافه بار، سطح مقطع ناکافی، طول زیاد، اتصال شل، کابل جمع شده، دمای محیط بالا یا آسیب هادی از علت های رایج هستند. مدار را قطع و عیب را بررسی کنید.
برای بسیاری از ترمینال ها استفاده از سرسیم پرس شده مناسب، اتصال پایدارتر و ایمن تری ایجاد می کند. دستور سازنده ترمینال باید رعایت شود.
از روی این نام به تنهایی نمی توان مقاومت دائمی در برابر UV، آب یا دفن مستقیم را نتیجه گرفت. دیتاشیت سازنده و نوشته روی کابل را بررسی کنید.
نشان گذاری معتبر، دیتاشیت، وزن و ساختار هادی معیارهای بهتری از قطر ظاهری هستند. در خرید حرفه ای، آزمون و تایید سازنده یا آزمایشگاه اهمیت دارد.
خیر. فیوز بزرگ تر ممکن است حفاظت کابل را مختل کند و خطر گرما یا آتش سوزی را افزایش دهد. افت ولتاژ باید با طراحی درست مسیر و سطح مقطع حل شود.
کابل افشان به دلیل هادی چند مفتولی، انتخاب مناسبی برای اتصال هایی است که به انعطاف نیاز دارند؛ اما انتخاب آن فقط با گفتن «۱٫۵ یا ۲٫۵» کامل نمی شود. تعداد رشته، اتصال ارت، جریان و نوع بار، طول مسیر، افت ولتاژ، دمای محیط، روش نصب و وسیله حفاظتی باید یک مجموعه هماهنگ بسازند. پیش از سفارش، مشخصات همان محصول را از فروشنده بگیرید و برای مدارهای ثابت یا پرتوان از برقکار دارای صلاحیت کمک بخواهید.
