چند راهی برق راه ساده‌ای برای افزایش تعداد پریزهای در دسترس است، اما این به معنی امکان اتصال هر وسیله‌ای به آن نیست. وسایلی مثل بخاری برقی، اتو، کتری برقی، مایکروویو، سرخ‌کن، لباسشویی، ظرفشویی، یخچال و کولر گازی به دلیل مصرف بالا، وجود المنت، موتور یا کمپرسور، گزینه مناسبی برای اتصال به چند راهی معمولی نیستند.
خطر اصلی زمانی ایجاد می‌شود که مجموع جریان مصرفی دستگاه‌ها از ظرفیت چند راهی، کابل یا حتی پریز دیوار بیشتر شود. نتیجه می‌تواند از گرم شدن دوشاخه و کابل شروع شود و در شرایط شدیدتر به ذوب شدن پلاستیک، جرقه یا آتش‌سوزی برسد.
اگر برای چند وسیله کم‌مصرف به خروجی بیشتری نیاز دارید، می‌توانید مدل‌های موجود در دسته محافظ و چند راهی برق شعاع لایت را براساس جریان نامی، طول کابل و نوع کاربرد مقایسه کنید. |
|---|
| وسیله | اتصال به چند راهی معمولی | دلیل اصلی |
|---|---|---|
| بخاری و هیتر برقی | توصیه نمی‌شود | توان و جریان بالا |
| اتو | توصیه نمی‌شود | المنت پرمصرف |
| کتری و چای‌ساز برقی | توصیه نمی‌شود | مصرف لحظه‌ای بالا |
| مایکروویو | توصیه نمی‌شود | توان مصرفی بالا |
| توستر و سرخ‌کن برقی | توصیه نمی‌شود | المنت حرارتی |
| ماشین لباسشویی | توصیه نمی‌شود | موتور، پمپ و گاهی المنت |
| ماشین ظرفشویی | توصیه نمی‌شود | توان بالا و محیط مرطوب |
| یخچال و فریزر | چند راهی معمولی مناسب نیست | کمپرسور و کارکرد مداوم |
| کولر گازی | چند راهی معمولی مناسب نیست | جریان بالا و کمپرسور |
| سشوار پرقدرت | بهتر است مستقیم وصل شود | المنت و توان بالا |
| تلویزیون | چند راهی استاندارد ممکن است کافی باشد | محافظ مناسب انتخاب بهتری است |
| لپ‌تاپ، مودم و شارژر | معمولاً قابل استفاده | مصرف نسبتاً پایین |
این جدول یک قاعده عمومی است. مشخصات درج‌شده توسط سازنده وسیله و چند راهی همیشه در اولویت قرار دارد.
چند راهی قرار نیست ظرفیت برق ساختمان را بیشتر کند. وظیفه اصلی آن فقط فراهم کردن چند خروجی از یک پریز است. هر چند راهی نیز حداکثر جریان و توان مشخصی دارد که باید روی محصول یا بسته‌بندی آن درج شده باشد.
فرض کنید چند راهی پنج خروجی دارد. وجود پنج پریز به این معنا نیست که می‌توان پنج وسیله پرمصرف را هم‌زمان روشن کرد. مسئله اصلی مجموع بار الکتریکی است، نه تعداد خانه‌های چند راهی.
به‌صورت ساده:
توان تقریبی = ولتاژ × جریان |
|---|
اگر چند وسیله را هم‌زمان به یک چند راهی وصل کنید، باید مجموع مصرف آن‌ها را با ظرفیت واقعی چند راهی مقایسه کنید. برای انتخاب دقیق‌تر می‌توانید راهنمای محافظ برق چند وات و چند آمپر بخریم؟ را مطالعه کنید. |
|---|
کیفیت کابل، سطح مقطع سیم، دوشاخه، پریز دیوار، اتصالات داخلی و سلامت چند راهی نیز اهمیت دارد. یک محصول بی‌کیفیت ممکن است حتی پیش از رسیدن به ظرفیت اسمی خود دچار گرم شدن غیرعادی شود.
بخاری برقی یکی از واضح‌ترین نمونه‌های وسایل پرمصرف است. المنت دستگاه برای تولید گرما به توان بالایی نیاز دارد و اگر جریان زیادی از کابل یا اتصالات نامناسب عبور کند، خود چند راهی نیز شروع به گرم شدن می‌کند.
برای بخاری برقی، اتصال مستقیم به یک پریز دیواری سالم و متناسب با مشخصات دستگاه انتخاب مطمئن‌تری است. حتی استفاده از یک محافظ یا چند راهی دارای چند خروجی به این معنی نیست که می‌توانید بخاری و چند وسیله دیگر را هم‌زمان روی همان نقطه برق قرار دهید.
داغ شدن دوشاخه، نرم شدن کابل یا تغییر رنگ پریز را عادی در نظر نگیرید.
آشپزخانه یکی از مکان‌هایی است که استفاده اشتباه از چند راهی بیشتر دیده می‌شود. کتری برقی، توستر، سرخ‌کن، چای‌ساز و بعضی دستگاه‌های پخت‌وپز دارای المنت حرارتی هستند و ممکن است در مدت کوتاه توان زیادی مصرف کنند.
اتصال هم‌زمان چند مورد از این وسایل به یک چند راهی می‌تواند مجموع جریان را به محدوده نامناسب برساند.
اگر در آشپزخانه پریز کافی ندارید، استفاده دائمی از چند راهی برای چند دستگاه پرمصرف راه‌حل اصولی نیست. بهتر است وضعیت سیم‌کشی و امکان اضافه کردن پریز مناسب توسط برق‌کار بررسی شود.
مایکروویو و فر برقی از وسایلی هستند که بسته به مدل می‌توانند مصرف قابل توجهی داشته باشند. به همین دلیل انتخاب یک چند راهی صرفاً بر اساس تعداد خروجی یا ظاهر آن کافی نیست.
اگر دفترچه دستگاه اتصال مستقیم به پریز را توصیه کرده است، همان دستورالعمل را رعایت کنید. استفاده از چند تبدیل و چند راهی پشت سر هم فقط تعداد نقاط اتصال را بیشتر می‌کند و می‌تواند احتمال ایجاد اتصال ضعیف و گرمای اضافی را افزایش دهد.
اتو و بسیاری از سشوارها دارای المنت حرارتی هستند. ممکن است این وسایل فقط چند دقیقه روشن باشند، اما در همان مدت جریان نسبتاً بالایی مصرف کنند.
به همین دلیل اتصال اتو، سشوار پرقدرت یا سایر وسایل حرارتی به چند راهی سبک که هم‌زمان چند دستگاه دیگر نیز به آن متصل است، انتخاب مناسبی نیست.
این موضوع در آرایشگاه‌ها اهمیت بیشتری دارد؛ جایی که ممکن است چند سشوار، اتو مو و تجهیزات دیگر هم‌زمان استفاده شوند. در چنین محیط‌هایی برق‌رسانی باید براساس بار واقعی تجهیزات طراحی شود.
ماشین لباسشویی و ظرفشویی فقط یک موتور ساده ندارند. بسته به مدل، موتور، پمپ، برد الکترونیکی و المنت گرم‌کننده آب در دستگاه وجود دارد و مصرف برق در مراحل مختلف برنامه یکسان نیست.
از طرف دیگر، این وسایل اغلب در محیط‌هایی نصب می‌شوند که احتمال وجود رطوبت یا آب بیشتر است.
برای چنین دستگاه‌هایی، پریز سالم، اتصال ارت واقعی و تجهیزات حفاظتی متناسب اهمیت بیشتری از افزایش تعداد خروجی با یک چند راهی دارد.
شعاع لایت برای این گروه از وسایل، دسته جداگانه محافظ برق لباسشویی دارد که می‌توانید مدل‌ها را براساس ظرفیت و مشخصات فنی مقایسه کنید. |
|---|
برای یخچال و فریزر، استفاده از یک چند راهی معمولی و عمومی انتخاب مناسبی نیست. یخچال به‌صورت شبانه‌روزی به برق متصل است و کمپرسور هنگام راه‌اندازی شرایط مصرف متفاوتی نسبت به یک شارژر یا چراغ مطالعه دارد.
اگر هدف شما محافظت از یخچال در برابر شرایط نامناسب ولتاژ است، بهتر است از محافظی استفاده شود که برای همین گروه از وسایل طراحی شده باشد و ظرفیت آن با مشخصات دستگاه هماهنگ باشد.
موضوع انتخاب محافظ یخچال، زمان تأخیر و جریان مناسب خودش یک بحث مستقل است؛ بنابراین بهتر است آن را با موضوع این مقاله ادغام نکنیم.
بیشتر بخوانید: محافظ برق مناسب یخچال چند آمپر باید باشد؟ |
|---|
کولر گازی، به‌خصوص دستگاه‌های دارای کمپرسور، از نظر مصرف و جریان راه‌اندازی با وسایل رومیزی قابل مقایسه نیست. به همین دلیل یک چند راهی که برای لپ‌تاپ، مودم یا تلویزیون مناسب است لزوماً برای کولر گازی انتخاب درستی نیست.
در انتخاب تجهیزات حفاظتی کولر، جریان قابل تحمل، کیفیت اتصالات، نوع دستگاه و مشخصات سازنده باید بررسی شود.
برای جزئیات بیشتر، مقاله محافظ برق کولر گازی چه فرقی با محافظ معمولی دارد؟ را بخوانید. |
|---|
چه وسایلی را می‌توان به چند راهی برق وصل کرد؟چند راهی برای وسایل کم‌مصرف همچنان بسیار کاربردی است. برای مثال شارژر موبایل، مودم و روتر، لپ‌تاپ، مانیتور، چراغ مطالعه LED، اسپیکر کوچک و تجهیزات سبک اداری معمولاً می‌توانند در صورت رعایت ظرفیت به یک چند راهی استاندارد متصل شوند.
اما سه شرط باید رعایت شود: چند راهی سالم و متناسب باشد، مجموع مصرف وسایل از ظرفیت آن بیشتر نشود و هیچ‌کدام از دوشاخه‌ها یا خروجی‌ها اتصال شل نداشته باشند.
| اگر بیشتر استفاده شما مربوط به موبایل، تبلت و تجهیزات رومیزی است، مقاله چندراهی برق USB دار برای چه کسانی مناسب است؟ می‌تواند برای انتخاب مدل مناسب کمک کند. |
|---|
داغ شدن غیرعادی چند راهی یکی از مهم‌ترین هشدارهاست. اگر بدنه، کابل یا دوشاخه فقط با چند دستگاه معمولی به‌طور محسوسی داغ می‌شود، موضوع باید بررسی شود.
نشانه‌های مهم شامل گرم یا داغ شدن دوشاخه، بوی پلاستیک سوخته، تغییر رنگ بدنه یا پریز، صدای جرقه، قطع و وصل شدن وسایل، شل بودن خروجی‌ها و آسیب‌دیدگی کابل است.
در صورت مشاهده چنین علائمی، استفاده را متوقف کنید. ادامه استفاده از یک اتصال داغ یا معیوب می‌تواند خطرناک باشد.
بیشتر بخوانید: چرا چندراهی برق داغ می‌شود؟ |
|---|
یکی از رایج‌ترین اشتباهات هنگام خرید چند راهی این است که تعداد خروجی با توان قابل تحمل اشتباه گرفته شود.
یک مدل شش‌خانه الزاماً شش برابر یک پریز ظرفیت ندارد. تمام خروجی‌ها از همان کابل و ورودی مشترک تغذیه می‌شوند و باید مجموع مصرف دستگاه‌های متصل بررسی شود.
بنابراین هنگام خرید به جای اینکه فقط بپرسید «چند خانه دارد؟»، این موارد را بررسی کنید:
| مشخصه | چرا مهم است؟ |
|---|---|
| جریان نامی | مشخص می‌کند محصول برای چه میزان جریان طراحی شده است |
| توان قابل تحمل | برای مقایسه با مجموع مصرف وسایل کاربرد دارد |
| کیفیت و سطح مقطع کابل | روی تحمل جریان و گرم شدن کابل اثر دارد |
| اتصال ارت | برای دستگاه‌هایی که به ارت نیاز دارند مهم است |
| کیفیت پریزها | اتصال شل می‌تواند ایجاد گرما کند |
| کلید قطع و وصل | باید متناسب با جریان محصول و باکیفیت باشد |
| اطلاعات فنی و ضمانت | امکان ارزیابی و پیگیری محصول را بیشتر می‌کند |
اگر دستگاه‌های شما نیاز به اتصال زمین دارند، مقاله چند راهی برق ارت‌دار چیست و چه کاربردی دارد؟ اطلاعات کامل‌تری در این زمینه دارد.
| چرا مهم است؟ |
|---|
چند راهی برق در ساده‌ترین شکل فقط تعداد خروجی‌های یک پریز را افزایش می‌دهد. اما محافظ ولتاژ دارای مدار حفاظتی است و در شرایطی که ولتاژ از محدوده تعریف‌شده محصول خارج شود، می‌تواند خروجی را قطع کند و پس از مناسب شدن شرایط دوباره آن را وصل کند.
این دو محصول را نباید صرفاً به دلیل شباهت ظاهری یکی دانست.
از طرف دیگر، وجود مدار محافظ نیز ظرفیت برق پریز یا مدار ساختمان را افزایش نمی‌دهد. یعنی اگر یک محافظ چندخروجی دارید، همچنان نمی‌توانید چند دستگاه پرمصرف را بدون توجه به مجموع بار به آن وصل کنید.
| بیشتر بخوانید: تفاوت محافظ برق و چندراهی برق در چیست؟ |
|---|
| اگر هنوز نمی‌دانید کدام وسایل به محافظ نیاز دارند، راهنمای محافظ برق برای چه وسایلی لازم است؟ موضوع را به‌صورت جداگانه بررسی کرده است. |
|---|
وصل کردن چند راهی به چند راهی دیگر یا همان اتصال زنجیره‌ای، یکی از اشتباهات رایج است. در این حالت تعداد زیادی وسیله ممکن است بدون توجه کاربر به یک پریز اصلی متصل شوند.
همچنین نقاط اتصال بیشتر می‌شود و اگر یکی از اتصالات شل، بی‌کیفیت یا آسیب‌دیده باشد، احتمال گرم شدن افزایش پیدا می‌کند.
اگر دائماً به تعداد زیادی پریز در یک نقطه نیاز دارید، بهتر است مشکل اصلی یعنی کمبود پریز بررسی و به شکل اصولی حل شود.
عبور دادن کابل از زیر فرش، موکت، پایه میز، در یا مبلمان می‌تواند به کابل فشار وارد کند. اگر کابل در اثر مصرف بالا گرم شود، پوشاندن آن نیز تشخیص مشکل را سخت‌تر می‌کند.
کابل باید در مسیری قرار بگیرد که له نشود، بیش از حد خم نشود و امکان بررسی وضعیت آن وجود داشته باشد.
آشپزخانه، سرویس‌ها، تراس و بعضی محیط‌های کاری نقاط حساسی برای استفاده از تجهیزات برق هستند.
چند راهی را کنار سینک، روی سطح خیس یا جایی که احتمال پاشش و نشت آب وجود دارد قرار ندهید. وجود کلید یا ارت روی محصول نیز به معنی مجاز بودن استفاده از آن در محیط خیس نیست.
چند راهی وسیله‌ای نیست که بدون بررسی برای همیشه استفاده شود. با گذشت زمان ممکن است خروجی‌ها شل شوند، کابل آسیب ببیند یا اتصالات داخلی کیفیت اولیه خود را از دست بدهند.
اگر خروجی دیگر دوشاخه را محکم نگه نمی‌دارد، کابل ترک خورده یا له شده، بدنه تغییر رنگ داده، کلید درست کار نمی‌کند، صدای جرقه شنیده می‌شود یا محصول حتی با بار کم داغ می‌شود، بهتر است استفاده از آن متوقف شود.
تعمیر غیراصولی چند راهی آسیب‌دیده نیز توصیه نمی‌شود.
اگر فقط برای شارژر، مودم، لپ‌تاپ یا تجهیزات سبک پریز کم دارید، یک چند راهی استاندارد با ظرفیت مناسب می‌تواند مشکل را حل کند.
اما اگر دائماً مایکروویو، کتری، لباسشویی، کولر یا سایر تجهیزات پرمصرف را به دلیل کمبود پریز به چند راهی متصل می‌کنید، مسئله اصلی خود چند راهی نیست؛ زیرساخت برق محل نیاز به بررسی دارد.
در این شرایط اضافه کردن پریز یا مدار مناسب توسط فرد متخصص، راه‌حل اصولی‌تری نسبت به اضافه کردن چند تبدیل و چند راهی است.
پیش از خرید ابتدا مشخص کنید چه دستگاه‌هایی قرار است به محصول متصل شوند. سپس توان یا جریان آن‌ها را از روی پلاک دستگاه بررسی کنید و مجموع مصرف وسایلی را که ممکن است هم‌زمان روشن باشند در نظر بگیرید.
محصولی انتخاب کنید که مشخصات فنی واضح داشته باشد. کابل، دوشاخه و پریزها باید محکم باشند و اگر تجهیزات شما به ارت نیاز دارند، چند راهی ارت‌دار تنها زمانی مؤثر خواهد بود که پریز و سیم‌کشی ساختمان نیز ارت واقعی داشته باشد.
اگر هدف علاوه بر افزایش تعداد خروجی، حفاظت تجهیزات در برابر ولتاژ نامناسب است، به‌جای چند راهی ساده باید مدل محافظ متناسب با نوع دستگاه انتخاب شود.
| برای تلویزیون و تجهیزات صوتی و تصویری نیز می‌توانید راهنمای محافظ برق تلویزیون چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟ را ببینید. |
|---|
اگر نوع استفاده، تعداد دستگاه‌ها و میزان مصرف آن‌ها را مشخص کرده‌اید، می‌توانید مدل‌های محافظ و چند راهی برق شعاع لایت را مقایسه کنید. |
|---|
قبل از انتخاب نهایی، به تعداد خروجی‌ها اکتفا نکنید؛ جریان نامی، توان قابل تحمل، طول و کیفیت کابل، ارت، کاربرد توصیه‌شده و مشخصات فنی محصول معیارهای مهم‌تری هستند.
برای بخاری برقی بهتر است از چند راهی معمولی استفاده نشود. این دستگاه توان بالایی مصرف می‌کند و منابع ایمنی نیز برای بخاری‌های پرتابل برقی، اتصال مستقیم به پریز دیواری را توصیه می‌کنند.
چند راهی معمولی برای یخچال انتخاب مناسبی نیست. یخچال به‌صورت دائمی کار می‌کند و کمپرسور آن شرایط راه‌اندازی خاصی دارد. پریز مناسب و در صورت نیاز محافظ مخصوص یخچال انتخاب منطقی‌تری است.
برای ماشین لباسشویی بهتر است از پریز و تجهیزات حفاظتی متناسب با خود دستگاه استفاده شود. اتصال لباسشویی به چند راهی عمومی، مخصوصاً همراه با وسایل دیگر، توصیه نمی‌شود.
به دلیل توان مصرفی نسبتاً بالای مایکروویو، اتصال مستقیم آن به پریز مناسب معمولاً انتخاب بهتری است. دستورالعمل سازنده دستگاه در اولویت قرار دارد.
اگر چند راهی استاندارد، سالم و دارای ظرفیت کافی باشد، از نظر بار مصرفی معمولاً امکان اتصال تلویزیون وجود دارد. با این حال اگر هدف حفاظت در برابر شرایط نامناسب ولتاژ است، استفاده از محافظ مناسب تجهیزات صوتی و تصویری انتخاب کامل‌تری است.
داغ شدن می‌تواند ناشی از اتصال شل، کیفیت پایین قطعات، خرابی داخلی، کابل نامناسب، پریز دیوار معیوب یا مصرف بیشتر از ظرفیت باشد. داغ شدن غیرعادی را نباید نادیده گرفت.
خیر. محافظ برق ظرفیت پریز یا مدار ساختمان را افزایش نمی‌دهد. مجموع جریان دستگاه‌های متصل همچنان باید کمتر از ظرفیت واقعی محافظ، پریز و مدار باشد.
این کار توصیه نمی‌شود. اتصال زنجیره‌ای چند راهی‌ها می‌تواند باعث شود تعداد زیادی وسیله روی یک پریز اصلی قرار بگیرند و احتمال اضافه‌بار یا ایجاد اتصال ضعیف بیشتر شود.
پاسخ به سؤال «چه وسایلی را نباید به چند راهی برق وصل کنیم؟» بیشتر از هر چیز به میزان مصرف و نوع دستگاه بستگی دارد. بخاری برقی، اتو، کتری، توستر، سرخ‌کن، مایکروویو، لباسشویی، ظرفشویی، یخچال و کولر گازی از مهم‌ترین وسایلی هستند که نباید بدون بررسی ظرفیت به یک چند راهی معمولی متصل شوند.
در مقابل، چند راهی استاندارد برای دستگاه‌های سبک‌تر مانند شارژر، مودم، لپ‌تاپ، مانیتور و چراغ مطالعه کاربرد مناسبی دارد؛ به شرط آنکه مجموع مصرف از ظرفیت محصول بیشتر نشود.
تعداد زیاد پریز روی یک چند راهی نشانه توان بیشتر نیست. قبل از استفاده، جریان و توان نامی، کیفیت کابل، سلامت دوشاخه و پریز، وجود ارت و نوع دستگاه‌های متصل را بررسی کنید. اگر کابل یا بدنه داغ می‌شود، بوی سوختگی وجود دارد یا اتصال شل است، استفاده را ادامه ندهید.
